Cursus

MUZIEKCENTRUM PETERSBURG

(Dordrecht, Den Dolder, najaar 2022)


De cursus ‘Muziekcentrum Petersburg’ belooft een zoektocht naar de grenzen van ‘het Europese’ en het beantwoorden van een aantal cultuurhistorisch belangwekkende vragen: de oostelijke begrenzing van Europa is een diffuse: tot hoever reikt haar cultuur en waar wordt de Oriënt dominant? Hoe verhouden westerse en oosterse culturen zich tot elkaar? Het land waar deze vragen een hoofdrol speelden (en spelen) is Rusland, een land met een (geografisch) Europees en Aziatisch gedeelte.

Wanneer we vandaag de dag naar concertagenda’s kijken dan vinden we alom namen van beroemde Russische componisten als Tsjaikowski, Moessorgski, Rimski-Korsakov, Strawinski en Sjostakowitsj. Toch was er tot aan de 19e eeuw nauwelijks sprake van een Russische (klassieke) muziekcultuur. Hetzelfde kan worden gezegd van de literatuur en de beeldende kunsten. Rusland was eeuwenlang cultureel afgesloten geweest van ‘het Westen’, het Europa van de Renaissance, het Humanisme en de Verlichting. De (conservatieve) Russisch Orthodoxe Kerk was dominant, evenals de tsaar en enkele aristocratische families, een middenklasse ontbrak en op de eindeloze vlaktes van het land zwoegden de talloze boeren.

Een eerste aanzet om Rusland bij de tijd te brengen kwam rond 1700 van tsaar Peter I (‘de Grote’). Hij stelde alles in het werk om Rusland te ‘beschaven’ door het land te verwestersen. Meest concrete stap in dit proces was de bouw van een grote, nieuwe stad aan de monding van de Neva in het noordoosten van het land, Petersburg, ‘de Poort naar het Westen’. Na hem zette tsarin Catherina de Grote dit proces voort door o.a. westerse kunstenaars en intellectuelen naar Petersburg uit te nodigen. Uiteindelijk resulteerde dit in de 19e eeuw in een artistieke explosie op het gebied van literatuur (o.a. Poesjkin, Gogol, Toergenjev, Dostojewski, Tolstoi), schilderkunst (Venetsianov, Soerikov, Repin, Vrubel e.a.) en natuurlijk muziek (zie boven). In korte tijd leverden Russische kunstenaars op het hoogste niveau een bijdrage aan de (Europese?) cultuur. Het vraagteken slaat op de ook in de 19e eeuw voortgaande discussie over de plek van de Russische kunst in de wereld. Wat was haar plaats t.o.v. het Westen en in hoeverre kon zij ook een eigen karakter tonen en wellicht verbeelding zijn van de ‘Russische ziel’?

In het eerste deel van de onderhavige cursus zal die karakterisering en plaatsbepaling een centrale rol spelen, van de eerste Russische klassieke componist van naam, Glinka, tot Strawinski, van ca. 1800 tot aan de Russische Revolutie. Het vizier zal daarbij weer, zoals gebruikelijk bij Musica Docet, naast de muziek ook gericht zijn op literatuur en beeldende kunst met als centrum Petersburg, vooraanstaande cultuurstad en scharnier tussen ‘Oost en West’.

Dit alles geactualiseerd op basis van de nieuwste bronnen, prachtige muziekregistraties, documentaires, dans en powerpoint.


Praktische zaken

Aantal lessen: 10
Kosten: € 170,-

Inschrijfformulier Cursussen


DORDRECHT

Europazaal Baptistengemeente,
Vrieseweg 64 
Dinsdag 10.00 - 12.00 uur (VOL!)
27-09 t/m 06-12-2022 (m.u.v. 25-10)


DEN DOLDER

Maria Christinakerk
Dolderseweg 123

Groep 1: donderdag 10.00 - 12.00 uur
Groep 2: donderdag 13.30 - 15.30 uur
29-09 t/m 08-12-2022 (m.u.v. 27-10)