MEESTERWERKEN UIT DE BAROK

(en later)

Na de succesvolle lezingencyclus ‘Meesterwerken uit de Romantiek’ verplaatsen we nu de schijnwerpers naar de barokperiode waarin de muziek vele nieuwe vormen voortbracht, o.a. op vocaal gebied. In de lezingencyclus ‘Meesterwerken uit de barok’ staat een aantal vocale topwerken centraal uit diverse Europese landen. De cyclus volgend zal duidelijk worden hoezeer er sprake was van onderlinge verbanden.

 

Lezing 1
‘MAGNIFICAT’
La Stravaganza Vocale a Venezia

Het Venetië op de grens van de renaissance en de barok was een ideale voedingsbodem voor muzikale vernieuwing. De liberale havenstad was een vrijplaats voor nieuw talent en muzikale experimenten. Dit klimaat heeft gezorgd voor een totaal nieuwe muziek en fundament waarop onze klassieke muziek is gebaseerd. In deze lezing horen we het veranderende perspectief, van ‘oude’ naar ‘nieuwe’ stijl. We horen oorstrelende werken van de topcomponisten die rond 1600 aan de San Marco werkten, waaronder Willaert, de Gabrieli’s, Rigatti en natuurlijk Monteverdi. Een waar vocaal en instrumentaal festijn!

 

Lezing 2
‘HAIL, BRIGHT CECILIA’

De patronesse van de muziek, de heilige Cecilia, is vele malen vereeuwigd op schilderijen, bezongen in gedichten en liederen en geëerd met grote muzikale odes. Dit laatste gebeurde vooral door Engelse componisten. Engelands grootste toondichter, Henry Purcell, schreef zelfs twee ‘Cecilia-odes’. In deze lezing staat zijn grote ode ‘Hail, bright Cecilia’ centraal, één van de absolute topstukken in het oeuvre van de ‘Orpheus Brittannicus’, een vrucht van de rijke en unieke Engelse koortraditie. Dat Purcell veel inspiratie putte uit de tekst van de dichter John Dryden is hoorbaar in elke maat: de muziek zelf is namelijk het onderwerp, haar kracht en schoonheid en weinigen waren in staat dit zo welluidend en expressief in klanken om te zetten.

 

Lezing 3
‘UIT DE SCHADUW’
Portret van Georg Philipp Telemann

Georg Philipp Telemann was in de 18e eeuw met afstand de beroemdste en hoogst gewaardeerde componist in de Duitse landen met sleutelposities in o.a. Leipzig en Hamburg. Sinds de grootse, posthume opkomst van Bach (en Händel), is Telemann bijna volledig in hun schaduw terechtgekomen. Dit is gedeeltelijk gekomen door het (twijfelachtige) onderlinge vergelijken en de bijzondere (en kwetsbare) aard van muziek, zijnde afhankelijk van keuzes van uitvoerende musici, gewenning van het publiek en commerciële belangen. In deze lezing geeft Musica Docet Telemann zijn verdiende plaats in het componistenpantheon met een aantal van zijn topwerken, met centraal de schitterende cantate ‘Du, aber Daniel’.

 

Lezing 4
‘DE PASSIE VAN PÄRT’

De Estse componist Arvo Pärt zei ooit dat al zijn werken tot het genre van de passiemuziek behoren. Sinds zijn radicale ommekeer in de jaren 70 van modernist naar componist van eenvoud, spiritualiteit en tonaliteit, wordt hij wereldwijd bewonderd en uitgevoerd. Zijn muziek kan gelden als tegenwicht tegen een op hol geslagen wereld vol klankexplosies en overprikkeling. In deze lezing komt een aantal kernwerken van Pärt aan bod die getuigen van zijn adagium dat ‘muziek er is om stilte te omringen’.

 

Lezing 5
‘DE ROUTE NAAR DE MATTHÄUS PASSION’

Bachs vermaarde Passie naar Mattheüs is uiteraard niet uit de lucht komen vallen en neemt dan ook geen geïsoleerde positie in binnen zijn immense oeuvre.  Wanneer deze Passie (waarschijnlijk) op Goede Vrijdag 1727 in Leipzig in première gaat, heeft Bach al een enorme vracht aan ervaring op het gebied van kerkmuziek achter de rug. Reeds in Mühlhausen en Weimar hield hij zich intensief bezig met muzikale vormen als motet, cantate en aria om tot een ‘regulierte Kirchenmusik’ te komen. In deze lezing volgen we Bachs spoor door een aantal werken centraal te stellen die liturgisch en stilistisch de weg bereiden naar de Grote Passie.

 

Lezing 6
‘MESSIAH II’

Het tweede deel uit Handel’s fameuze ‘Messiah’ refereert aan het ‘Lam Gods’, het lijden en de overwinning op de dood. Dit deel past derhalve het beste in de Passietijd. De gekozen teksten zijn voornamelijk profetisch van aard: ze komen niet uit de evangeliën maar grotendeels uit het Oude Testament. Handel volgt subliem en zeer beeldend, m.b.v. zijn lyrische en dramatische talent, de gang van Christus’ lijden naar de opstanding. In de lezing staan we stil bij de kernmerken van de stijl die componisten als Handel en Bach gebruikten om de tekst het volle pond te geven. Hiermee waren ze ware erfgenamen van de Venetiaanse componisten en hun ‘Nieuwe Stijl’ (zie lezing 1). In een nauwgezette reconstructie horen we het klankbeeld en de interpretatie die Handel voor oren had.

 

barokinstrumenten

Praktische zaken

Kosten: € 120,-


DORDRECHT

Europazaal Baptistengemeente
Vrieseweg 64

Dinsdag 13.30 - 15.30

Data: 01-03-2022 t/m 05-04-2022


Inschrijfformulier